10 najboljih filmova iz 70-ih koji se danas nikada ne bi mogli snimiti
Brojni filmovi iz 1970-ih izazivali su publiku provokativnim materijalom, a iako se danas smatraju remek-djelima, u modernoj industriji vjerojatno ne bi dobili zeleno svjetlo.
'10 Best '70s Movies That Could Never Be Made Today' — '10 najboljih filmova iz 70-ih koji se danas više ne bi mogli snimiti'
Ovih 10 filmskih klasika iz 70-ih Hollywood se danas vjerojatno ne bi usudio snimiti
Sedamdesete godine prošlog stoljeća bile su jedno od najhrabrijih razdoblja američke i svjetske kinematografije. Veliki studiji tada su bili spremniji financirati mračne, provokativne i komercijalno rizične projekte, dok su redatelji dobivali slobodu kakvu je danas teško zamisliti. /Film izdvojio je deset naslova za koje smatra da u današnjem Hollywoodu teško da bi dobili zeleno svjetlo u izvornom obliku.
Na popisu je 'Deliverance' ('Oslobađanje'), triler Johna Boormana iz 1972. godine. Film je i u vrijeme nastanka izazivao nelagodu zbog brutalnog sadržaja, a produkcija je bila iznimno opasna: glumci su sami izvodili neke zahtjevne scene na rijeci i liticama. Autor teksta smatra da bi današnji veliki studio teško prihvatio kombinaciju sporog ritma, brutalnosti i moralno neodređenog završetka.
Foto: Prizor iz filma 'Deliverance' ('Oslobađanje') iz 1972. godine, redatelja Johna Boormana. U glavnim ulogama su Jon Voight, Burt Reynolds, Ned Beatty i Ronny Cox. Izvor fotografije: Turner Classic Movies / Warner Bros.
Slijedi 'The French Connection' ('Francuska veza'), kriminalistički klasik Williama Friedkina s Geneom Hackmanom. Njegov glavni lik Popeye Doyle daleko je od tipičnog filmskog junaka – nasilan je, rasistički nastrojen i često krši zakon dok progoni krijumčare droge. Upravo takva beskompromisna karakterizacija, zajedno s izuzetno opasnim praktičnim kaskaderskim scenama, danas bi predstavljala veliki rizik za studio.
Foto: Gene Hackman kao njujorški detektiv Jimmy 'Popeye' Doyle u kriminalističkom klasiku 'The French Connection' ('Francuska veza') iz 1971. godine, u režiji Williama Friedkina. Uz Hackmana, jednu od glavnih uloga tumači Roy Scheider. Izvor fotografije:
20th Century Fox / arhivska filmska fotografija.
Na listi je i komedija 'National Lampoon's Animal House' ('Zvjerinjak') iz 1978. godine. Film je postao predložak za brojne kasnije studentske komedije, ali dijelovi njegove priče o alkoholu, seksualnom ponašanju i potpuno neodgovornoj kulturi bratstava danas bi teško prošli bez velikih izmjena.
Foto: John Belushi kao John 'Bluto' Blutarsky u kultnoj komediji 'National Lampoon's Animal House' ('Zvjerinjak') iz 1978. godine, koju je režirao John Landis. Film prati kaotične članove studentskog bratstva Delta Tau Chi u njihovu sukobu s upravom fiktivnog Faber Collegea. Izvor fotografije: Universal Pictures. Arhivske fotografije filma nose oznaku © 1978 Universal Pictures.
Martin Scorsese zastupljen je remek-djelom 'Taxi Driver' ('Taksist') iz 1976. Robert De Niro glumi Travisa Bicklea, vijetnamskog veterana koji postupno tone u izolaciju, nasilje i ekstremizam. Film od publike traži da sama procijeni njegovog izrazito problematičnog protagonista, bez jednostavne moralne poruke, što ga čini drukčijim od većine današnjih velikih studijskih projekata.
Foto: Robert De Niro kao Travis Bickle u kultnom filmu 'Taxi Driver' ('Taksist') iz 1976. godine, redatelja Martina Scorsesea. Film prati usamljenog njujorškog taksista čija izolacija i opsesije postupno prerastaju u nasilje. Izvor fotografije: Columbia Pictures.
William Friedkin pojavljuje se još jednom s filmom 'Sorcerer' ('Nadnica za strah'). Produkcija je postala gotovo jednako legendarna kao i sam film: budžet je višestruko narastao, snimanje na zahtjevnim lokacijama pratili su bolesti i ozljede, a posebno je zahtjevna bila poznata scena kamiona na nestabilnom mostu. Takav produkcijski rizik veliki studiji danas bi teško prihvatili.
Foto: Roy Scheider u filmu 'Sorcerer' ('Nadnica za strah') iz 1977. godine, u režiji Williama Friedkina. Film prati četvoricu muškaraca koji kroz južnoameričku džunglu prevoze iznimno nestabilan nitroglicerin, a scena kamiona na dotrajalom visećem mostu postala je jedan od najpoznatijih prizora filma. Izvor fotografije: Paramount Pictures / Universal Pictures.
Jedan od najočitijih primjera je 'Apocalypse Now' ('Apokalipsa danas') Francisa Forda Coppole. Film o Vijetnamskom ratu jedva je nastao i u 70-ima. Coppola ga je velikim dijelom financirao sam, snimanje na Filipinima pogodio je tajfun, Martin Sheen doživio je srčani udar, a cijela produkcija pretvorila se u jednu od najpoznatijih filmskih katastrofa iza kamera.
Foto: Martin Sheen kao kapetan Benjamin Willard u ratnom klasiku 'Apocalypse Now' ('Apokalipsa danas') iz 1979. godine, u režiji Francisa Forda Coppole. Willard dobiva zadatak pronaći i ubiti odmetnutog pukovnika Waltera Kurtza, kojeg glumi Marlon Brando. Izvor fotografije: American Zoetrope / United Artists.
Stanley Kubrickov 'A Clockwork Orange' ('Paklena naranča') izazvao je kontroverze još nakon premijere 1971. godine zbog nasilja i seksualnog sadržaja. Kubrick je nakon prijetnji sebi i obitelji povukao film iz britanske distribucije, gdje nije ponovno službeno prikazivan sve do njegove smrti 1999. godine.
Foto: Malcolm McDowell kao Alex u filmu 'A Clockwork Orange' ('Paklena naranča') iz 1971. godine, kontroverznoj distopijskoj drami Stanleyja Kubricka snimljenoj prema romanu Anthonyja Burgessa. Film se bavi nasiljem, slobodnom voljom i državnom kontrolom kroz priču o Alexu i njegovoj bandi. Izvor fotografije: Warner Bros. Pictures / arhivska filmska fotografija.
Tu je i 'Straw Dogs' ('Psi od slame') Sama Peckinpaha. Film s Dustinom Hoffmanom desetljećima izaziva rasprave zbog izrazito brutalnog nasilja i kontroverznog prikaza seksualnog napada, a u nekim je zemljama bio zabranjen ili prikazivan u skraćenim verzijama.
Foto: Dustin Hoffman kao David Sumner u kontroverznom trileru 'Straw Dogs' ('Psi od slame') iz 1971. godine, koji je režirao Sam Peckinpah. Uz Hoffmana jednu od glavnih uloga tumači Susan George kao njegova supruga Amy. Izvor fotografije: 20th Century Fox.
Ken Russellov 'The Devils' ('Đavoli') iz 1971. spojio je religiju, politiku, seksualnost i nasilje na način koji je šokirao čak i tadašnju publiku. Warner Bros. uklonio je neke od najkontroverznijih scena, a film je desetljećima bilo teško vidjeti u potpunijoj verziji.
Foto: Oliver Reed kao svećenik Urbain Grandier i Vanessa Redgrave kao sestra Jeanne u filmu 'The Devils' ('Đavoli') iz 1971. godine, u režiji Kena Russella. Radnja je nadahnuta stvarnim događajima u francuskom Loudunu u 17. stoljeću te govori o vjerskoj histeriji, političkoj manipulaciji i progonu Grandiera. Izvor fotografije:Warner Bros. / arhivska filmska fotografija.
Popis zaključuje 'Salò, or the 120 Days of Sodom' ('Salò ili 120 dana Sodome'), posljednji film Piera Paola Pasolinija. Smješten u fašističku Italiju, film koristi ekstremne prizore ponižavanja i nasilja kao političku alegoriju apsolutne moći. Bio je zabranjen u brojnim zemljama i do danas je ostao jedan od najkontroverznijih filmova u povijesti kinematografije.
Foto: Prizor iz filma 'Salò, or the 120 Days of Sodom' ('Salò ili 120 dana Sodome') Piera Paola Pasolinija, njegova posljednjeg filma. Radnja je smještena u fašističku Italiju i koristi ekstremno nasilje i ponižavanje kao alegoriju političke moći, represije i dehumanizacije. Izvor fotografije: United Artists / Produzioni Europee Associati
Zajedničko svim ovim naslovima nije samo kontroverzan sadržaj. Riječ je o filmovima nastalima u razdoblju kada su studiji češće prihvaćali nekonvencionalne protagoniste, neugodne teme, otvorene završetke i velike produkcijske rizike. Upravo zato autor /Filma zaključuje da bi, barem u obliku u kojem ih danas poznajemo, ovakvi projekti u suvremenom studijskom Hollywoodu vrlo teško nastali.